De kijk op vrijheid

H

et is bijna Bevrijdingsdag. Een feest waar Nederland na Koningsdag nog in een vreugdelijk oranje gloed leeft. Vorig jaar bezocht ik de festiviteiten op – hoe toepasselijk – het Vijf Meiplein in Leiden. Ik weet niet zeker of ik daar nu weer naartoe ga. En dat heeft alles te maken met wat ik vorig jaar meemaakte.

De uil kijkt me indringend aan, knippert één keer kalm met zijn ogen en laat zijn kop rustig over het publiek heen gaan. De kleine valk krabt met zijn pootje in zijn nek, schudt zijn veren uit en kijkt naar zijn compagnons. Het zijn in totaal vijf vogels; drie kleine roofvogels en twee imposante uilen. Eigenlijk één imposante uil, want de ander is volledig in de rui en dat ziet er ontzettend schattig uit. Ik ben afgekomen op de braderie die hier op het Vijf Meiplein plaatsvindt, maar sta me uiteindelijk te vergapen aan de mooie vogels die zich samen met hun baasjes hebben gepositioneerd op een – voor zover het vandaag mogelijk is – rustiger plekje tussen de geopende winkels van de Luifelbaan. Ik ben niet de enige, er heeft zich een flinke cirkel toeschouwers om de vogels heen verzameld. En ik ben verbaasd. Verbaasd dat geen enkele Leidenaar het op een gillen zet. Want om de vijf roofvogels liggen net zo veel dode muisjes, en iets wat op een uit elkaar gereten kuikentje lijkt. Het is net lunchtijd geweest en dit is voor de vogels de natuurlijke snack van de dag, maar ze hebben er nu geen oog voor. Een voor een loeren de aan kettingen gebonden vogels met een kalmte waar je de kriebels van krijgt naar de krijsende meeuwen die boven hun hoofd cirkelen. Dat verse levendige vlees ziet er veel smakelijker uit. Ja, krijs nog maar even, hoor je de roofvogels bijna denken.

Een moeder met haar dochtertje van zo geschat een jaar of zes komt naast mij staan. Ik verwacht een gil of gehuil vanwege de dode muisjes, maar het meisje kirt naar de kleinste valk en wil ermee op de foto. Een van de Valkeniers stapt rustig op het meisje af, hurkt bij haar neer en al wijzend en pratend vertelt hij iets over de vogels. De kleinste vogel wordt losgemaakt en gezamenlijk stappen ze uit de groep zodat moeder met haar mobiel haar dochter met de vogel op haar armpje van alle kanten kan fotograferen. Na de fotosessie huppelt het meisje met een stoere glimlach aan de hand van haar moeder verder de vrijmarkt over. De Valkenier blijft nog een moment buiten het publiek staan en strijkt met zijn grote hand teder over de kop van het valkje, voordat hij hem weer aan de ketting naast zijn kompanen neerzet.

Opeens dringt een grote vent zich met veel kabaal naar voren. Achter hem drentelen vijf chihuahua’s en zijn vrouw. Ze bibberen – de honden dan hè – ondanks dat ze loeiwarme winterse dekjes dragen en het buiten een aangename lentetemperatuur is. ‘Schande!’ scandeert de vent zonder enige waarschuwing en wijst met een priemende vinger naar de Valkeniers. ‘Wat een dierenleed, om die beestjes hier aan kettingen te leggen. Je ontneemt ze hun natuurlijke bewegingsvrijheid!’ Om dit gebaar kracht bij te zetten, pakt zijn vrouw een van haar dierbare hondjes op en knuffelt het bekje van het beestje. Het hondje zet zich met zijn pootjes wat van haar gezicht af en kijkt verlangend naar zijn vriendjes op de grond die tussen alle toeschouwersbenen proberen zich niet te laten vertrappen, maar zijn baasje is onvermurwbaar en ze knuffelt het diertje alsof het de laatste keer zal zijn.

De valkeniers lijken er geen aandacht aan te schenken en helpen twee middelbare scholieren die met een uil op de foto willen. Dat lijkt de vent juist bozer te maken. Hij balt zijn vuist en trekt de riemen van zijn chihuahua’s daardoor nog wat strakker aan, waardoor twee van de vijf hondjes zachtjes beginnen te piepen. Een van de uilen kijkt rustig de kant op waar het rumoer vandaan komt. ‘Jullie moeten je schamen!’ doet de man nog een laatste poging om de aandacht te krijgen, waarna hij met een hoofdknik zijn vrouw te kennen geeft dat ze weer verder lopen. De vent verdwijnt al sjorrend aan de hondenriemen met zijn entourage de mensenmassa in, waar de vijf hondjes acrobatische kunstjes uithalen om zich tussen de drommende benenmassa te kunnen manoeuvreren.

Een oudere man pakt de halsband van zijn zware oude labrador vast terwijl de chihuahua’s keffend aan hen voorbijlopen. De labrador trekt zich niets van de hondjes of de vogels aan, hij heeft alleen aandacht voor wat zijn baasje zojuist bij de snackkraam heeft besteld: een patatje met, een kroket en een frikandel speciaal. De labrador schuift dichter naar zijn baasje toe wanneer de man zijn zak patat aanneemt van de uitbater. ‘Ja ouwe dibbes, ik vergeet je heus niet’, zegt de man tegen zijn trouwe viervoeter terwijl hij een patatje met een flinke klodder mayonaise de lucht in slingert. De hond volgt het patatje en hapt juist getimed de lucht in. Smakkend vreet hij het patatje op waarna hij de grond afstruint voor nog meer verloren voedsel. De oude man gniffelt, pakt het bakje met de kroket en roept de aandacht van de hond. ‘Kijk eens wat ik hier heb?’ De hond gaat voor zijn baasje staan. ‘Eerst een kunstje. Doe pirouette’. De hond draait een log rondje, waarbij de onderhangende vetbuik nog net niet over de grond sleept. ‘Braaf.’ De kroket wordt voor de neus van de hond gehouden, die gulzig een grote hap neemt. De stoom komt nog zichtbaar van de andere helft van de kroket, maar de hond heeft zijn gedeelte al weggeschrokt en is zijn slokdarm dampend van de hitte gepasseerd. De oude man klopt zijn hond op zijn flank. ‘Want voor jou is het vandaag ook feest, ja toch dibbes?’

Ook een jong gezin blijft bij de vogels staan. ‘Jeetjemina,’ fluistert de moeder tegen haar man die een jongetje van een jaar of drie op zijn schouders heeft. Ze laat de kinderwagen die ze vasthoudt zachtjes schommelen, hun kwispelende jonge puppy ernaast kijkt even naar haar op. Ze kriebelt hem onder zijn kin. ‘Dat is toch niet meer van deze tijd, die dieren zo tentoonstellen?’ De man knikt bevestigend. ‘Die arme beestjes gaan kapot aan de drukte en het kabaal hier.’ Ze willen doorlopen, maar de puppy wordt door omstanders gelokt met hoge stemmetjes en wildvreemde aaihanden. Hun zoontje wijst naar de vogels. ‘Mag ik op de foto?’ vraagt hij netjes. ‘ Vandaag niet’, antwoordt zijn vader. ‘En morgen?’ Doet het kind een laatste slimme poging. ‘Nee schat, morgen ga je al met oma naar de kinderboerderij. Dan mag je de konijntjes en de cavia’s aaien.’ ‘Maar die zitten altijd in een hok,’ jammert het zoontje. ‘Dan kun je ze extra goed zien’, verklaart zijn moeder. Het zoontje lijkt tevreden met dit antwoord, maar nu laat de jongste telg van zich horen. In de wagen begint hij zachtjes te jengelen, grijpt naar zijn oortjes en zijn rode koontjes spreken zichtbaar boekdelen. ‘Het is ook zijn bedtijd’, zegt zijn vader. Moeder kijkt op haar horloge. ‘Maar we hebben Sheryl en Denise beloofd nog even een wijntje met ze te drinken en even lekker mee te zingen met de band. Het klinkt ook zo gezellig met die muziek. Ach, en als hij nu nog een uurtje of twee wakker blijft, slaapt hij straks beter’. Ze lopen richting het podium en hoe dichter ze bij de dreunende stereoboxen komen, hoe harder het jongetje het op een brullen zet en hoe platter de oortjes van de puppy worden. Hoort een hond niet honderd keer beter dan de mens? Sheryl, Denise en hun partners worden omhelsd en een van de aanwezige slungelige pubers krijgt geld in zijn handen gedrukt om voor de papa’s en mama’s wijn en bier te halen bij de kraam verderop. ‘Oh wat een schatje!’ gillen de vriendinnen naar de puppy. ‘Laat de lijn wat losser, dan heeft die hond ook wat ruimte!’ schreeuwt de jonge vader naar de moeder. De lijn wordt losjes vastgemaakt aan de kinderwagen en de hond gaat direct onder de wagen liggen. ‘Hij is nog wat verlegen!’ wordt er geschreeuwd. Terwijl de muziek uit de boxen schalt en de vriendengroep staat te hupsen, lijken het gehijg van de puppy en het getrappel van de huilende baby in de kinderwagen precies op de maat mee te deinen.

Vrijheid, wat is dat eigenlijk?

Showing 2 comments
  • Astrid
    Beantwoorden

    Ge-wel-dig!!!👍 Ik zag het ook zo vaak bij evenementen met harde muziek dat mensen dan hun hond of kleintjes meenemen….echt hoor😣Super goed stuk…heel invoelbaar…En duidelijk dat we allemaal een ander beeld hebben van wat vrijheid is

Leave a Comment

Start typing and press Enter to search